Neden Proxmox Backup Server?
Proxmox Backup Server (PBS), Proxmox VE ile birlikte çalışmak üzere tasarlanmış açık kaynak bir yedek sunucusudur. Tüm özellikleri ücretsizdir; abonelik yalnız kurumsal güncelleme deposu ve destek içindir.
- Artımlı: İlk yedekten sonra yalnız değişen bloklar gönderilir; gece yedekleri dakikalar sürer.
- Tekrarsız: Aynı veri bir kez saklanır; aynı işletim sistemini çalıştıran onlarca makinenin ortak verisi tek kopya kaplar.
- Şifreli: Veri, sunucudan çıkmadan önce istemcide AES-256-GCM ile şifrelenebilir.
- Doğrulanabilir: Her parça sağlama toplamıyla saklanır; zamanlanmış doğrulama bozuk yedeği önceden fark eder.
- Hızlı geri dönüş: Canlı geri yükleme ve tek dosya geri alma.
Donanım ve disk seçimi
PBS, yedekleri binlerce küçük parça (chunk) olarak saklar. Doğrulama ve temizlik işleri bu parçaların tamamını okur; bu yüzden diskin türü kapasite kadar önemlidir.
| Yapı | Değerlendirme |
|---|---|
| Tamamen kurumsal SSD/NVMe | En hızlı; Proxmox'un önerdiği yapı |
| HDD + NVMe special vdev (ZFS) | Büyük kapasite için en iyi denge; üst veri NVMe'de durur |
| Yalnız HDD | Çalışır, ama doğrulama ve temizlik çok uzun sürer |
Disk yerleşimi için ZFS ile RAIDZ2 ve iki NVMe'den oluşan ayna special vdev öneriyoruz. Bellek, ZFS önbelleği için ölçeğe göre planlanır. Ölçeğe göre sunucu önerileri
1. Kurulum ve datastore
- PBS kurulum imajını sunucuya kurun; kurulum Proxmox VE'ye benzer, birkaç dakika sürer.
- Yönetim arayüzüne
https://SUNUCU:8007adresinden girin. - Administration → Storage / Disks → ZFS ile diskleri bir ZFS havuzu olarak hazırlayın.
- Datastore → Add Datastore ile yedeklerin yazılacağı datastore'u oluşturun.
2. Proxmox VE'ye bağlamak
- PBS'de her Proxmox VE kümesi için ayrı bir kullanıcı ya da API anahtarı oluşturun (bkz. yetki ayarları).
- PBS ana ekranındaki Show Fingerprint ile sertifika parmak izini kopyalayın.
- Proxmox VE'de Datacenter → Storage → Add → Proxmox Backup Server seçin; sunucu adresi, datastore adı, kullanıcı ve parmak izini girin.
- İsterseniz Encryption sekmesinden istemci tarafı şifrelemeyi açın ve anahtarı güvenli bir yerde saklayın. Anahtar kaybolursa şifreli yedekler açılamaz.
3. Yedek işleri
Proxmox VE'de Datacenter → Backup → Add ile yedek işi oluşturun: hangi sanal makineler, hangi saatte, hangi depolamaya. Tipik başlangıç, her gece tüm makinelerin yedeğidir. Snapshot modu, makineleri durdurmadan yedek alır.
Yoğun sistemlerde: Yedek sırasında üretim disklerinin etkilenmemesi için Proxmox VE'nin "fleecing" seçeneği değişen blokları geçici olarak ayrı bir depolamaya yazar.
4. Saklama, temizlik, doğrulama
PBS'de yedeklerin yaşam döngüsü üç işle yönetilir:
| İş | Ne yapar | Örnek ayar |
|---|---|---|
| Prune (saklama) | Hangi yedeklerin tutulacağına karar verir | Son 7 günlük, 4 haftalık, 6 aylık |
| Garbage collection (temizlik) | Artık hiçbir yedeğin kullanmadığı parçaları siler, alanı boşaltır | Haftada bir |
| Verify (doğrulama) | Parçaları okuyup sağlama toplamını kontrol eder | Haftada bir, yeni yedekler için |
Prune bir yedeği listeden kaldırır ama alanı hemen boşaltmaz; alan, garbage collection çalıştığında geri kazanılır.
5. Dış saha kopyası
Yerel yedek hızlı geri dönüş içindir; yangın, hırsızlık ya da fidye yazılımı gibi felaketler için ikinci bir konumda kopya gerekir. Seçenekler:
- İkinci PBS'ye senkronizasyon: Uzak PBS, yerel PBS'yi "remote" olarak ekler ve zamanlanmış senkronizasyon işiyle yedekleri kendisi çeker. Yalnız yeni parçalar aktarılır.
- S3 uyumlu obje depolama: PBS, S3 uyumlu depolamayı datastore olarak kullanabilir. Bulut sağlayıcıların istek ve trafik ücretlerini hesaba katın.
- Teyp: LTO-5 ve üzeri sürücülerle, ağdan tamamen ayrık kopya.
Türkiye'deki veri merkezinde dış saha kopyası için GTM Cloud yedek hizmetini kullanabilirsiniz.
Fidye yazılımına karşı ayarlar
PBS, var olan yedek parçalarını yeniden yazmaz; ele geçirilmiş bir Proxmox VE sunucusu mevcut yedekleri değiştiremez. Bu yapıyı yetkilerle güçlendirin:
- Yalnız yedek yazma yetkisi: Proxmox VE'nin kullandığı hesaba
Datastore.Backupyetkisi verin. Bu yetki yeni yedek oluşturmaya izin verir, mevcut yedekleri silmeye ya da değiştirmeye izin vermez. - Her küme için ayrı API anahtarı: Bir küme ele geçirilirse diğerlerinin yedekleri etkilenmez.
- Silinenleri senkronlamayın: Uzak senkronizasyon işinde kaynakta silinen yedeklerin hedefte de silinmesi seçeneğini kapalı tutun; saldırgan kaynağı silse bile uzak kopya kalır.
- Ayrı yönetim: PBS'nin yönetim arayüzünü ayrı bir yönetim ağında tutun, Proxmox VE ile aynı parolaları kullanmayın, iki adımlı doğrulamayı açın.
- Bildirimler: Başarısız yedek ve senkronizasyon işleri için e-posta bildirimi kurun; saldırı anında senkronizasyonun hata vermesi erken uyarıdır.
Geri yükleme
- Tüm sanal makine: Proxmox VE'de yedeği seçip Restore. Live restore seçeneğiyle makine, geri yükleme bitmeden açılır.
- Tek dosya: Yedeği seçip File Restore; içerikte gezinip dosya ya da klasörü indirin.
- Düzenli test: Ayda bir rastgele bir makineyi test ortamına geri yükleyin. Geri yüklenmemiş yedek, yedek sayılmaz.
Yedek mimarinizi birlikte kuralım
Yerel PBS sunucusu, fidye yazılımına karşı yetki yapısı ve GTM Cloud'da dış saha kopyası; kurulumdan sonra geri yükleme testini birlikte yapıyoruz.
Yedek mimarisiSık sorulan sorular
Proxmox Backup Server ayrı bir sunucu mu olmalı?
Evet, önerimiz bu. Yedeklerin sanallaştırma kümesinden bağımsız bir sunucuda durması, kümenin tamamen kaybedildiği durumda da geri dönüşü mümkün kılar.
Yedekler ne kadar yer kaplar?
İlk yedekten sonra yalnız değişen bloklar gönderilir ve aynı veri tek kez saklanır. Bu yüzden günlük yedeklerin 30 günlük geçmişi, genellikle korunan verinin kendisinden çok daha az ek alan ister. Gerçek oran veriye ve değişim hızına bağlıdır.
Tek bir dosyayı geri alabilir miyim?
Evet. Sanal makine yedeğinin içine göz atılıp tek dosya ya da klasör geri alınabilir; tüm makineyi geri yüklemek gerekmez.
Yedekleri buluta kopyalayabilir miyim?
Evet. İkinci bir Proxmox Backup Server'a senkronizasyon ile kopyalanabilir; ayrıca S3 uyumlu obje depolama da yedek deposu olarak kullanılabilir. Türkiye'de tutulan dış saha kopyası için GTM Cloud kullanılabilir.